Skip to content

Het antwoord op alle Hoe-vragen

De antwoorden van gisteren zijn niet meer voldoende voor de vragen van vandaag. Die vragen blijken áltijd Hoe-vragen te zijn. En wij hebben ontdekt dat elke Hoe-vraag hetzelfde antwoord heeft. In deze blog lees je wat dat antwoord is.

Mensen die onze RoadTripp “De Co-creatiereis” hebben meegemaakt, kennen de ervaring uit de eerste co-creatiesessie, waar we (onder andere) op zoek gaan naar de Kernvraag. De vraag waar alles om draait en waar we collectief een antwoord op zoeken.

Deze vraag is altijd, maar dan ook echt altijd, een Hoe-vraag. Geen ‘waarom’, geen ‘waartoe’, geen ‘wie’, geen ‘wat’, geen ‘wanneer’, geen ‘waar’. Alleen maar ‘hoe’. (Die andere vragen verdienen overigens allemaal hun eigen blog en die gaan ze krijgen ook!)

Er ontstaat vervolgens echter één groot probleem: een Hoe-vraag is niet te beantwoorden! Probeer het maar eens: Hoe brengen we al onze mensen in beweging? Hoe zorgen we dat onze kernwaarden tot leven komen? Hoe gaan we samenwerken op de nieuwe locatie? Er zijn epistels, boeken en uitweidingen nodig om een beeld te krijgen, maar er is niet één antwoord.

Oorsprong

Een Hoe-vraag brengt je dus zelden dichter bij de bestemming, maar zet je eerder op een dwaalspoor. Waar komt dit vandaan? Goede vraag (want het is geen Hoe-vraag)! Oorspronkelijk komen Hoe-vragen van routebepaling en navigatie. Hoe kom ik van A naar B? Dat is in de kern de enige Hoe-vraag die wél te beantwoorden is.

De antwoorden die horen bij navigatie zijn: een aantal stappen, stations, mijlpalen, checkpoints, enzovoort. Kortom: “De Weg die wij moe-oeten gaa-aan”. In organisaties wordt de metafoor van de weg veelvuldig gebruikt. Het is de best passende metafoor waar iedereen zich een beeld bij kan vormen.

En daar zit het manco van de metafoor: een organisatie gaat niet fysiek van A naar B. We passeren geen echte stations en we zetten geen echte stappen. Het is een figuurlijke weg die ook vraagt om figuurlijke mijlpalen. Dát maakt het zo lastig om antwoorden te bedenken op Hoe-vragen.

OK, maar hoe dan?

OK, dus het antwoord op alle Hoe-vragen is: De Weg. De stappen en mijlpalen die we achtereenvolgens te zetten hebben om ergens te komen. Maar: Hoe doe je dat dan? Kijk, weer een Hoe-vraag!

De uitdaging is vervolgens om de grenzen van de metafoor te begrijpen. En bij de beantwoording van de Hoe-vraag niet te stappen in de valkuil van de inhoud. Het is een proces dat beschreven dient te worden. En dat betekent dat een mistig thema in blokken moet worden gesneden én in de goede volgorde moet worden geplaatst.

De eerste stap die dan helpt is om de mistige Hoe-vraag te herformuleren, op te knippen en specifieker te maken. Een voorbeeld: Hoe zorgen we voor duurzaam inzetbare medewerkers? Deze is alleen te beantwoorden door pagina’s vol te schrijven. Deze gaan we daarom opknippen in twee delen:

Wat moet er gebeuren zodat onze medewerkers duurzaam inzetbaar worden?
Welke stappen hebben we hier achtereenvolgens voor te zetten?
(Optioneel) Wat hebben we van wie nodig?
Kijk, nu komen we ergens! Nou, figuurlijk dan… Deze vragen zijn tenminste wél te beantwoorden.

Wij stellen daarom ook nooit Hoe-vragen op onze KoersKaarten en digitale RoadMapps. We knippen de Hoe-vraag op in behapbare, snapbare en beantwoordbare deelvragen. En dat is minder makkelijk dan het lijkt!

Kortom

Hoe-vragen kunnen enorm helpen om een mistig thema één slag concreter te maken, maar daarmee ben je er nog niet. Letterlijk. En figuurlijk. Het is de kunst om die Hoe-vraag vervolgens weer specifieker te maken, zodat er daadwerkelijk een proces kan worden vormgegeven. Een gezamenlijke reis. Dit is een ambacht dat wij met de jaren hebben mogen leren en wij duizenden mensen mee hebben geholpen om zinnige gesprekken te voeren. Telkens weer een geweldige puzzel om samen op te lossen!

Meer weten?

Als je meer wil weten over hoe wij tot dit soort vragenreeksen komen en op welke manier we dit toepassen in de kwesties waar wij mee te maken hebben met onze opdrachtgevers: meld je aan voor één van onze bijeenkomsten. Meld je aan op www.dekoers.nl/store.

Of ga aan de slag met één van onze RoadMapps of KoersKaarten en kijk eens naar de manier waarop de vragen zijn geformuleerd. Dan zul je zien dat daar geen Hoe-vraag te bekennen is! Bestel op www.dekoers.nl/store.

Over Sietse Rauwerdink

Sietse is de vernieuwer. Hij verstaat het ambacht om een abstract idee te vertalen naar het juiste samenspel van vorm, inhoud én proces. Als instrumentmaker is hij standvastig in de principes en flexibel in de toepassing.

1 reactie

  1. Bas Timmermans op 29 november 2019 om 17:06

    Als je de hoe-vraag dan concreter hebt gemaakt, dan is er vaak eenzelfde antwoord op die concretere hoe-vraag. Dat antwoord is me bijgebleven uit mijn coachopleiding. Het antwoord op Hoe is JA. Ga het gewoon maar doen. Kom in actie en ontdek, met vallen en opstaan, hoe het in de praktijk werkt. Leer door te doen en ervaren hoe het precies werkt voor jou in jouw specifieke context van dat moment. Er is ook zelfs een boek met deze titel van Peter Block (the answer to how is yes).

Laat een reactie achter